Search the resting place of Polish airmen

The database contains 8173 names of Polish airmen buried in military cemeteries around the world..

How do I search?
Please enter the name in the box below. It is not necessary to mention all the names of airmen.If you enter first three letters the application will prompt you the names of airmen. To access the details select the airmen by clicking the mouse on the selected option menu.

Searching for burial sites by name:

Czesław
Przewoźny



Updated: 2013-03-17
Rank
kpr.pil./36 EO/

Date of birth
1914-04-19

Date of death
1983-12-18

Cemetery
mapa
Leszno, Kąkolewska - Cmentarz Parafialny
Wsp. 51.846828, 16.592514

Grave
Photo of grave

Country
Polska

Period
The post war period

Source
Informacja i zdjęcie: Andrzej Przewoźny    
andrzejprzewozny.blogspot.com/2014/07/ostatnia-misja.html     
    
Kapral pilot Czesław PRZEWOŹNY (191V 1914 - 18 XII 1983) Urodzony w Pawłowicach w powiecie leszczyńskim, był synem kowala Józefa i Stanisławy zd. Włodarkiewicz. W wieku 18 lat ukończył Szkołę Rzemieślniczo-Przemysłową w Poznaniu. Od 18 do 20 roku życia pracował jako ślusarz w Pleszewie. Przez kolejne dwa lata był bezrobotny. W 1936 r. został powołany do zasadniczej służby wojskowej do 3 Pułku Lotniczego w Poznaniu. W 1938 r. pozostał w wojsku jako podoficer nadterminowy w stopniu kaprala. W 1938 r. ukończył kurs pilotażu. W ramach mobilizacji w sierpniu 1939 r. przydzielony do 36 eskadry obserwacyjnej lotnictwa Armii "Poznań", jako pilot samolotu "Lublin R-XIII D". 31 VIII 1939 samoloty eskadry odleciały na lotnisko Gwiazdowo (12 km na południowy wschód od Poznania). Kampanię wrześniową kpr. pil. Przewoźny odbył w H plutonie porucznika obserwatora Jana Wajdy. 1 IX 1939 o godz. 7.00 wystartował do pierwszego lotu bojowego, którego celem było rozpoznanie okolic Rawicza. 3 IX wieczorem jego pluton przeniesiono na lądowisko polowe Cienin koło Słupcy. Wieczorem 5 IX oba plutony 36 eskadry połączyły się na lotnisku w miejscowości Niwka k. Kłodawy. Od 7 IX kolejnym miejscem stacjonowania eskadry było lądowisko Strzelce (10-km na północ od Kutna). 11 IX ok. godz. 10.00 kpr. pil. Przewoźny z polowego lotniska Kajew pod Krośniewicami wystartował - jak się okazało - na swój ostami lot bojowy razem z ppor. obserwatorem Zdzisławem Mutkowskim. Ich "Lublin" został zestrzelony przez nieprzyjacielską obronę przeciwlotniczą nad miejscowością Wola Miłkowska (1.0 km od m. Warta, na północny zachód od Sieradza). Ppor. 1VIutkowski poległ, kpr. Przewoźny uratował się skacząc ze spadochronem. Ranny w prawą nogę, po wylądowaniu na terenie zajętym przez Niemców, przez miejscową ludność został wzięty za szpiega, o mało co byłby rozstrzelany przez Polaków. Po wielu perypetiach udało mu się przedostać. do okrążonej Warszawy, tam 3 dni leżał w szpitalu i leczył rany. Po kapitulacji stolicy znalazł się w niewoli niemieckiej i został przewieziony na poznańską Cytadelę. Po kilku dniach, zgodnie z umową kapitulacyjną, został zwolniony z niewoli jako obrońca Warszawy. W X 1939 wrócił do rodzinnego mieszkania w Pawłowicach. W II 1940 r. wraz z kolegą z 3 Pułku Lotniczego Baranowskim przez Krynicę próbował przedostać się na zachód do Wojska Polskiego we Francji, jednak z powodu dużych opadów śniegu przejście przez góry przełożyli na czerwiec. Od 1 IV 1940 pracował w majątku pawłowickim jako traktorzysta. 17 V 1940 podczas pracy na polu został aresztowany przez Gestapo i następnego dnia przewieziony do Fortu VII w Poznaniu. Po kolejnych dwóch dniach wysłany do obozu koncentracyjnego Dachau, gdzie przybył 24 V 1940 (blok 10, nr obozowy 1135). Od 8 V 1941 więziony w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu (nr obozowy 15511). Tam pracował w szpitalu obozowym jako sanitariusz. Przeszedł tyfus plamisty. Jesienią 1942 uczestniczył w obozowej konspiracji. W czasie pobytu w Oświęcimiu jednemu ze współwięźniów "dał w gębę za kradzież chleba", co miało później niezwykle przykre konsekwencje. W III 1943 został przewieziony do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen, gdzie otrzymał numer obozowy 62157. Ewakuowany z obozu przed zbliżającym się frontem, 2 V 1945 pod Schwerinem uwolniony przez wojska alianckie, Przebywał w angielskiej strefie okupacyjnej. jesienią 1945 r. przypadkowo spotkał współwięźnia, z którym miał konflikt w Oświęcimiu - ten o zdarzeniu z obozu natychmiast zawiadomił władze brytyjskie, które internowały Przewoźnego i prowadziły dochodzenie w tej sprawie. W XI 1948 Przewoźny zgłosił chęć wyjazdu do Polski. W chwili przekraczania granicy został aresztowany i odstawiony do więzienia na Pawiaku w Warszawie. W XII 1948 przewieziono go do więzienia na Montelupich w Krakowie. Po śledztwie i procesie, w którym zeznania składał ówczesny premier Józef Cyrankiewicz (również więzień Oświęcimia), w VI 1949 Przewoźnego oczyszczono z zarzutów niewłaściwego zachowania w obozie i uwolniono. Na krótko wrócił do brata do Pawłowie. Na początku 1950 r. podjął pracę w Leszczyńskiej Fabryce Pomp jako tokarz. W 1950 ożenił się z wdową Ludwiką Kosmalską zd. Gregor i zamieszkał w Lesznie przy Rynku. Próbował dostać się do lotnictwa, ale nie pozwolił mu na to stan zdrowia (w obozach poddawany był eksperymentom medycznym). W 1957 r. przeszedł na rentę. Osobną historię stanowią jego starania o przyznanie uprawnień kombatanckich. Wnioski składane w latach 1967, 1972 i 1975 zostały odrzucone z powodu wydarzenia w obozie w Oświęcimiu. Po wielu tłumaczeniach i odwołaniach dopiero w dniu 12 VI 1982 Czesław Przewoźny - jeden z nielicznych obrońców polskiego nieba w 1939 r. - został uznany kombatantem. Zmarł w Lesznie, pochowany został na cmentarzu przy ul. Kąkolewskiej. Potomstwa nie miał.     
    
Opracowanie: Jarosław Wawrzyniak